Svetski dan borbe protiv raka obeležava se danas, 4. februara, i pre 25 godina ustanovila ga je Svetska zdravstvena organizacija. On se obeležava uz podsećanje na značaj zdravih stilova života, skrininga, ranog otkrivanja bolesti i blagovremenog lečenja u sprečavanju nastanka malignih bolesti.

-U 2023. u Severnobanatskom okrugu vodeći karcinomi sa smrtnim ishodom kod muškaraca su bili na prvom mestu karcinom pluća, na drugom debelog creva i na trećem prostate. Kod žena su to bili karcinom dojke , karcinom pluća i karcinom debelog creva. Od tumora je preminulo 457 osoba u severnom Banatu i to 249 muškaraca i 208 žena, što je nešto niže u odnosu na 2022. godinu. U pretprošloj godini od malignih bolesti registrovano je 786 obolelih u čitavom okrugu. U Kikindi je karcinom registrovan kod 323 pacijenta, od toga kod 168 muškaraca i 155 žena – istakla je dr Ana Đurin iz Zavoda za javno zdravlje.

Procene govore da se čak 40 odsto malignih bolesti može izbeći primenom intervencija u životnom stilu: prestankom pušenja, ograničenim konzumiranjem alkohola, izbegavanjem suvišnog izlaganja suncu, zadržavanjem prosečne težine konzumiranjem zdrave hrane, vežbanjem, kao i zaštitom od infekcija koje se mogu razviti u rak. Njen je ishod moguće poboljšati ranim otkrivanjem, adekvatnim lečenjem i rehabilitacijom uz odgovarajuće palijativno zbrinjavanje.

U Srbiji su doneti nacionalni programi za skrining raka grlića materice, raka dojke i kolorektalnog raka, koji će značajno smanjiti obolevanje i umiranje od navedenih lokalizacija malignih tumora. Na skriningu raka dojke pozivaju se žene starosti od 50 do 69 godina. Mamografski pregledi predviđeni su da se rade svim ženama navedenog uzrasta na dve godine. Skriningom na karcinom grlića materice obuhvaćene su žene od 25 do 64 godine, koje se pozivaju na preventivni ginekološki pregled i Papa test jednom u tri godine. Ciljna grupa za testiranje na rak debelog creva obuhvata građane oba pola od 50. do 74 . godine, koji se jednom u dve godine pozivaju na testiranje na skriveno krvarenje u stolici.

Nova trogodišnja kampanja pod nazivom „Jedinstveno povezani“ započeta je ove, 2025. godine, i ima za cilj postavljanje pacijenata i njihovih jedinstvenih potreba u središte pažnje javnozdravstvenih napora, a sa ciljem rasvetljavanja individualnog aspekta borbe sa malignim bolestima. Fokus prve godine nove kampanje je, na okupljanju pojedinaca koji bi podelili lična iskustva i time pružili realnu osnovu za slogan – prikazivanje stvarnih, ličnih iskustava pacijenata i svih uključenih.

A.Đ.